با آغاز بهار، طبیعت جانی دوباره میگیرد و گیاهان، درختان و علفها شروع به گردهافشانی میکنند.
دکتر احمد وثوقی مطلق، متخصص آسم و آلرژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، توضیح میدهد که این گردهها، برای افراد مستعد، حکم یک مهاجم را پیدا میکنند.
سیستم ایمنی بدن به اشتباه واکنش نشان داده و مواد التهابی مانند هیستامین آزاد میکند که این واکنش زنجیرهای، منجر به بروز علائمی چون عطسههای مکرر، آبریزش و خارش بینی، خارش و قرمزی چشمها، گرفتگی بینی، سرفه و حتی در موارد شدیدتر، تنگی نفس میشود.
این پدیده که «رینیت آلرژیک» نامیده میشود از شایعترین بیماریهای آلرژیک است.
چه کسانی در تیررس آلرژی قرار دارند؟
این حساسیتهای بهاری، همه را به یک اندازه درگیر نمیکند به گونه ای که دکتر وثوقی مطلق می گوید: افرادی که سابقه خانوادگی آلرژی، آسم یا اگزما دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به آلرژی فصلی قرار میگیرند.
وی ادامه می دهد: همچنین، زندگی در مناطق پردرخت و پوشیده از گیاه، قرار گرفتن مداوم در معرض گردهها و حتی آلودگی هوا میتواند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهد.
نکته مهم این است که در برخی بیماران، آلرژی فصلی میتواند نقش ماشهچکان را برای حملات آسم ایفا کند، بنابراین کنترل بهموقع علائم، اهمیتی حیاتی دارد.
گستره آلرژیهای بهاری: فراتر از عطسه و خارش
آلرژیهای فصل بهار تنها به رینیت آلرژیک محدود نمیشوند و دکتر وثوقی مطلق به دیگر اشکال شایع آن اشاره میکنند:
رینیت آلرژیک: ناشی از گرده درختان (مانند چنار، تبریزی، بید) و گیاهان.
کنژنکتیویت آلرژیک: آلرژی چشمی که با خارش، قرمزی و اشکریزش همراه است.
تشدید آسم آلرژیک: افزایش شدت علائم در افراد مبتلا به آسم.
واکنشهای پوستی: مانند کهیر یا خارشهای پوستی.
سپری در برابر آلرژی؛ راهکارهای پیشگیرانه
پیشگیری، بهترین خط دفاع در برابر آلرژیهای فصلی است و متخصص آسم و آلرژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در این خصوص راهکارهای زیر را پیشنهاد می دهد:
کاهش تماس با گرده: در روزهایی که غلظت گرده در هوا بالاست، از حضور طولانیمدت در فضای باز خودداری کنید.
زمانبندی فعالیتها: از ورزش یا پیادهروی در فضای باز، بهویژه در ساعات اولیه صبح (زمان اوج گردهافشانی) پرهیز کنید.
بهداشت فردی: پس از بازگشت به منزل، صورت و دستها را بشویید و در صورت امکان، استحمام کنید.
استفاده از ماسک: پوشیدن ماسک در فضای باز میتواند میزان ورود گردهها به مجاری تنفسی را کاهش دهد.
محیط خانه: پنجرهها را در روزهای پرگرده بسته نگه دارید و ملحفهها و پردهها را مرتب بشویید تا از تجمع آلرژنها جلوگیری شود.
نبرد با علائم، روشهای درمانی نوین
وی در خصوص درمان آلرژیهای فصلی نیز می گوید: معمولا درمان آلرژی بر سه محور اصلی پرهیز از عوامل محرک، درمان دارویی و ایمونوتراپی (واکسن آلرژی) استوار است.
وثوقی مطلق می افزاید: داروهایی مانند آنتیهیستامینها، اسپریهای کورتونی بینی و قطرههای چشمی برای کنترل علائم تجویز میشوند که مصرف آن باید با نظر پزشک باشد.
متخصص آسم و آلرژی خاطرنشان می کند: برای بیمارانی که علائم شدید یا طولانیمدت دارند، «ایمونوتراپی» یا همان واکسن آلرژی، راهکاری بلندمدت محسوب میشود.
وی ادامه می دهد: این روش به تدریج سیستم ایمنی را نسبت به آلرژنها مقاوم کرده و علائم را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
وقتی آلرژی جدی میشود: هشدار مراجعه به پزشک
دکتر وثوقی مطلق، نکتهای حیاتی را یادآوری میکنند: اگر علائم آلرژی شما بیش از چند هفته ادامه یافت، با داروهای معمول کنترل نشد، یا با علائم نگرانکنندهای مانند تنگی نفس و خسخس سینه همراه بود، مراجعه به پزشک متخصص ضروری است.
وی می افزاید: تشخیص صحیح نوع آلرژی و دریافت برنامه درمانی مناسب نه تنها از بروز عوارضی چون سینوزیت مزمن و عفونتهای تنفسی جلوگیری میکند بلکه کیفیت زندگی شما را نیز به طور چشمگیری بهبود میبخشد و شما را به سوی تنفسهای آرام و بیدغدغه هدایت میکند.