شاید کمتر کسی بداند که پشتِ تغییرات قیمت نفت، یک ساختارِ دقیق و ۶۶ ساله نهفته است. سازمان اوپک (OPEC) در سال ۱۹۶۰ برای پایان دادن به بلاتکلیفیِ قیمتگذاری نفت متولد شد.
اما داستان همینجا تمام نشد! با بزرگتر شدن بازار، در سال ۲۰۱۶ ائتلافی به نام «اوپکپلاس» شکل گرفت تا با حضورِ کشورهایی مثل روسیه، مکزیک و قزاقستان، بازارِ جهانی نفت مدیریت شود.
اوپکپلاس نه فقط یک سازمان، بلکه یک ابزار هوشمند برای جلوگیری از سقوط یا جهشهای ناگهانیِ قیمت نفت است تا تعادلِ میان «تولیدکننده» و «مصرفکننده» حفظ شود.
نکتهای که باید به آن افتخار کنیم این است که اولین دبیرکلِ این سازمان، یک ایرانی بود: جناب آقای فواد روحانی. این یعنی ایران از همان روزهای اول، معمارِ اصلیِ سیاستهای نفتی جهان بوده است.
وقتی از افتخارات صنعت نفت ایران صحبت میکنیم، نامها فراتر از دکلها و پالایشگاهها هستند. «دکتر فواد روحانی»، مردی که نام ایران را در سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۴ در صدرِ اخبار انرژیِ جهان نشاند.
او تنها یک مدیر اجرایی نبود؛ یک دیپلماتِ مسلط به ۵ زبان، فارغالتحصیلِ دانشگاههای معتبر لندن و پاریس، و حقوقدانِ بینالمللی بود که بیش از ۵ دهه در مسیر توسعه اداری ایران گام برداشت.
شنیدنِ نامِ یک ایرانی در بالاترین کرسیهای تصمیمگیری جهان، برای جامعهی بزرگِ و فرهیخته بازنشستگان و کارکنان صنعت نفت، یادآورِ روزهایی است که تخصصِ ایرانی، مرزها را درمینوردید.
۶۶ سال از تاسیس سازمان اوپک گذشت، سازمانی که نقش ایران و ایرانیان در تاسیس آن بیبدیل بوده است، به همین بهانه نگاهی گذرا به تاسیس این سازمان و اولین دبیرکل آن کردهایم.